BHP

BHP na jachcie cz. 4 – Zanim zaczniemy manewrować

18 września 2026
BHP na jachcie cz. 4 – Zanim zaczniemy manewrować
Manewry portowe to moment, w którym każdy członek załogi powinien wiedzieć, co robi i gdzie ma być. W tej części naszej krótkiej pogadanki przed rejsem mówimy o stanowiskach manewrowych, cumach, mooringach, odbijaczach, podstawowych węzłach i komendach, a także o tym, kto za co odpowiada po wyjściu z portu. Kilka prostych ustaleń przed oddaniem cum może sprawić, że nawet trudniejszy manewr będzie przebiegał spokojnie i bezpiecznie.

To kolejna część naszej krótkiej pogadanki przed rejsem. Jak w poprzednich częściach – nie chodzi o długie wypowiedzi, ale o przekazanie załodze kolejnych najważniejszych informacji, które pozwolą jej bezpiecznie i sprawnie funkcjonować na pokładzie od pierwszych chwil rejsu.

Pamiętaj, że ta rozmowa nie musi kończyć się wraz z oddaniem cum. Dobry skipper może każdego dnia wracać do poszczególnych tematów, słuchać zadawanych pytań, wyjaśniać wątpliwości
i zachęcać załogę do rozmowy. To, co pierwszego dnia było tylko krótkim wyjaśnieniem, po kilku dniach może stać się praktyczną umiejętnością.

1. Kto gdzie stoi podczas manewrów?

Przed wyjściem z portu omów z załogą, kto będzie odpowiadał za poszczególne stanowiska manewrowe, opowiedz o tym do czego służą cumy, odbijacze, kto będzie przy kotwicy, sterze, gdzie jest bosak, kto pomoże przy mooringach. Nie chodzi o sztywne przypisanie ról na cały rejs, ale o to, żeby każdy wiedział, gdzie ma być i za co odpowiada w najważniejszym momencie.

2. Cumy i mooringi

Pokaż załodze, czym różnią się cumy od mooringów oraz wyjaśnij, do czego służy każdy z nich. Szczególnie osoby początkujące powinny wiedzieć, że lina pracująca pod obciążeniem może być bardzo niebezpieczna i nie wolno stawać w jej pętli ani wkładać rąk w miejsce, w którym lina może je przygnieść. To samo dotyczy nóg - bo Ty wiesz, że jacht morski to nie omega na jeziorze i nogi nie służą do amortyzacji uderzeń z innym jachtem lub betonowym nabrzeżem.

3. Podstawowe węzły

Nie zakładaj, że każdy zna węzły – nawet jeśli na początku rejsu ktoś mówi, że „oczywiście, że umie”. Pokaż przynajmniej węzeł ratunkowy, knagowy oraz sposób OXO, a przy okazji wyjaśnij, jak prawidłowo zabezpieczyć odbijacz, bo ja jak widzę jakie pętle powstają to nie dziwią mnie sytuację, że nagle nie da się obniżyć odbijacza. Warto też od razu pokazać, jak przygotować linę cumowniczą do rzucenia i jak ją bezpiecznie rzucić, żeby nie wylądowała w wodzie, nie mówiąc w śrubie podczas podchodzenia.

4. Podstawowe komendy

Ustal z załogą podstawowe komendy, których będziesz używał podczas manewrów, i przede wszystkim upewnij się, że wszyscy rozumieją, co dana komenda oznacza. Nie musisz używać podręcznikowego słownictwa, jeżeli na Twoim jachcie lepiej sprawdzają się prostsze określenia – ważne jest, żeby komendy były krótkie, jednoznaczne i zrozumiałe dla całej załogi.

5. Co robimy po wyjściu z portu?

Powiedz załodze, co dzieje się po zakończeniu manewrów portowych i kto przejmuje poszczególne obowiązki podczas żeglugi. Warto ustalić, kto odpowiada za ster, kto pełni wachtę, kto obsługuje radio, kto prowadzi dziennik jachtowy i kto może zostać poproszony o pomoc przy żaglach lub innych czynnościach. Porządek na pokładzie to nie tylko kwestia bezpieczeństwa to też Twoja wizytówka jako Skippera.

6. Dziennik jachtowy

Jeżeli dziennik prowadzi wyznaczona osoba z załogi, pokaż jej, co i kiedy należy w nim zapisywać. Nie musi znać wszystkich zasad od pierwszego dnia – ważne, żeby wiedziała, gdzie znajduje się dziennik, jakie informacje zapisujemy i kiedy powinna zwrócić się do skippera.

7. Radio – kto słucha i kto odpowiada?

Jeżeli podczas rejsu radio VHF nie jest cały czas obsługiwane przez skippera, ustal, kto odpowiada za jego nasłuch i w jakich sytuacjach ma natychmiast poinformować skippera. Osoba obsługująca radio powinna wiedzieć również, że nie chodzi o prowadzenie przypadkowych rozmów, ale o sprawną i zrozumiałą komunikację, szczególnie w sytuacjach związanych z bezpieczeństwem.
Zwróć uwagę, że wyznaczenie osoby do prowadzenia nasłuchu to niekoniecznie prowadzenie komunikacji radiowej. Proponuję wypisać podstawowe komunikaty i powiesić jako ściągę. Może być sytuacja awaryjna, w której Ty nie będziesz mógł stać przy radiu, a ktoś inny nigdy nie obsługiwał radia.

8. Ustal zasadę - Nie bój się pytać

Na koniec przypomnij załodze jedną bardzo ważną rzecz: jeżeli czegoś nie rozumiesz – pytaj. Skipper może być świetnym żeglarzem, ale nie jest w stanie przewidzieć, czego ktoś nie wie, dlatego pytanie zadane przed wykonaniem czynności jest zawsze lepsze niż błąd po jej rozpoczęciu.


To dopiero początek

Wiem, że każdy skipper ma swój sposób prowadzenia takiej rozmowy. Nie uważam, że przedstawione tutaj wskazówki są jedynym czy idealnym sposobem przygotowania załogi – traktuję je raczej jako inspirację i pewne minimum tematów, które warto poruszyć na początku rejsu.

Cztery części naszej pogadanki przed rejsem mają przede wszystkim sprawić, żeby skipper nie zapomniał o rzeczach, które dla niego są oczywiste, ale dla załogi mogą być zupełnie nowe.
A później tę rozmowę można rozwijać każdego dnia – pytać, tłumaczyć, pokazywać i pozwalać załodze samodzielnie zdobywać doświadczenie.
Dobra załoga nie powstaje po jednej odprawie. Powstaje z dobrej komunikacji, wzajemnego zaufania i tego, że każdy wie, co robi i dlaczego.
Życzę bezpiecznej żeglugi!

Marek

Jeżeli chciałbyś, żeby któryś z tematów rozwinąć lub masz propozycję na nowy temat to napisz do nas na office@sailwith.pro